Bijzondere Grafmonumenten

Bijzondere grafmonumenten

Het poortgebouw aan de Tongerseweg is van de straat al kenmerkend voor een ieder die hier al jaren in de buurt woont en incidenteel langsrijdt. De bezoekers die hier hun nabestaanden komen eren, een ieder die hier een rustmomentje zoekt in de stad, het verschaft iedereen onmiskenbaar toegang tot de begraafplaats. 

Aan de ingang van de begraafplaats ligt een groot opengeslagen boek van hardsteen waarop met vergulde letters staat gebeiteld:
“Zodra ge tijd en wijle gelaten kunt zien verstrijken, zal snel de kracht van stille verten blijken”

Dit spirituele tijdvers werd samengesteld door dichter Kees Simhoffer die daarmee op kernachtige wijze de oerbetekenis van een kerkhof typeert als een plek van bezinning op het vergankelijke leven en de nagedachtenis aan de overledenen.

Grafmonumenten vormen een belangrijke getuigenis van de rouwcultuur: ze verbinden de generaties aan elkaar en houden de herinnering aan geliefde familieleden, vrienden en persoonlijkheden in ere.

Veel typerende kenmerken zijn beschreven door Monumentenhuis Limburg in een handboek voor het beheer, gebruik en onderhoud. In een van de hoofdstukken met betrekking tot de begraafplaats en de Monumentenwet 1988 wordt uitgelegd wat de cultuurhistorische waarde is van de verschillende delen van de begraafplaats. Vooral de redenen achter de toekenning van titels onder de Monumentenwet zijn beeldbepalend voor de Begraafplaats Tongerseweg.
 

De rapportage kunt u downloaden

De rijksoverheid beschermt historische complexen/objecten op grond van het ‘algemene belang’ dat het bewuste cultuurgoed vertegenwoordigt. Om dit belang te kunnen beoordelen zijn in de Monumentenwet 1988 vier hoofdcriteria vastgelegd, te weten “ruimtelijke en structurele samenhang”, “schoonheid”, “betekenis voor de
wetenschap” en “cultuurhistorische waarde”. In beginsel wordt een voorgedragen object of complex op grond van de afweging van deze kapitale maten aangewezen tot rijksmonument.

Complex Tongerseweg — Een deel van de begraafplaats aan de Tongerseweg 292 is sinds 14 oktober 1996 als complex opgenomen in het register van beschermde rijksmonumenten. Dit houdt in dat de diverse elementen en onderdelen van de begraafplaats een dusdanige samenhang hebben, dat ‘de som der delen’ een Cultuur historisch waardevol geheel oplevert. Het deel van de begraafplaats dat onder rijksbescherming valt omvat de vakken die in de periode tot en met 1910 werden aangelegd: vak A tot en met vak Z en vak AA. De redengevende omschrijving van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg van 14 oktober 1996 zegt hierover:

“De complexbescherming omvat de aanleg met de verschillende begraafplaatsonderdelen en bijpassende beplanting binnen de ommuring van 1910, de resterende ommuring met toegangspoorten aan de zuid-,west- en noordzijde van de begraafplaats”.

Voorts zijn op de begraafplaats elf afzonderlijke objecten als rijksmonument aangewezen. Binnen het beschermde complex nemen deze objecten een verbijzonderde positie in.

In onderstaande menuonderdelen gaan we dieper in op de redenen waarom deze grafmonumenten de verbijzonderde positie innemen.